VỠ HỤI 200 TỶ Ở HÓC MÔN: NGƯỜI CHƠI CÓ NGUY CƠ MẤT TRẮNG?

Vụ vỡ hụi 200 tỷ tại Hóc Môn gây chấn động dư luận những ngày qua không chỉ là một con số khổng lồ mà còn là nỗi đau, sự lo lắng đến tột cùng của hàng trăm gia đình. Nhiều người đã dốc hết vốn liếng, thậm chí vay mượn để tham gia, giờ đây đứng trước nguy cơ mất trắng mọi thứ. Câu hỏi lớn nhất đặt ra là: Pháp luật Việt Nam quy định thế nào về hình thức chơi hụi, và liệu người chơi có cơ hội lấy lại được tài sản của mình không?

Hụi là gì và vì sao nhiều người tham gia?

Trong dân gian, chơi hụi (còn gọi họ, phường, biêu) là hình thức góp tiền theo nhóm. Mỗi kỳ, các thành viên đóng một khoản nhất định, rồi lần lượt nhận “phần hụi” theo thứ tự hoặc theo thỏa thuận.

Ví dụ: Một nhóm 20 người lập hụi 10 triệu/kỳ. Mỗi tháng, mọi người góp vào 10 triệu, tổng cộng được 200 triệu. Người đến lượt sẽ nhận toàn bộ số tiền đó, sau đó tiếp tục góp cho đến khi hụi kết thúc.

Thoạt nghe, đây là cách “giúp nhau xoay vốn” trong cộng đồng. Nhưng thực tế, không ít người lợi dụng lòng tin để ôm tiền bỏ trốn. Vụ bà chủ hụi Hóc Môn vỡ nợ 200 tỷ là một minh chứng điển hình. Cụ thể, tháng 9/2025, tại xã Xuân Thới Sơn (Hóc Môn, TP.HCM), bà Nguyễn Thị Mỹ Dung – chủ nhiều dây hụi đã bị tố vỡ hụi hơn 200 tỷ đồng. Hàng trăm hụi viên kéo đến đòi tiền, có người góp tới 2–3 tỷ nhưng đến lượt hốt thì chủ hụi tuyên bố mất khả năng chi trả. Cơ quan công an đã vào cuộc xác minh và làm rõ vụ việc.

Pháp luật hiện hành quy định thế nào về hụi?

Khác với nhiều người nghĩ, hụi không phải hoạt động “chui” hay “ngoài vòng pháp luật”. Theo Điều 471 Bộ luật Dân sự 2015, chơi hụi (hay còn gọi là họ, biêu, phường) là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên. 

Hiện nay, Nghị định 19/2019/NĐ-CP điều chỉnh trực tiếp việc tổ chức họ, hụi, biêu, phường, cụ thể:

• Khoản 1 Điều 4: Hụi (hay còn gọi là dây họ) là giao dịch dân sự dựa trên thỏa thuận tự nguyện, bình đẳng, nhằm giúp các thành viên xoay vòng vốn.
• Điều 14: Người làm chủ hụi phải lập sổ sách ghi rõ thông tin người tham gia, số tiền góp, ngày lĩnh hụi…và thông báo về việc tổ chức cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú.
• Điều 25: Khi xảy ra tranh chấp, các bên có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân và được Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Như vậy, hụi không trái pháp luật nếu tổ chức minh bạch, đúng quy định. Tuy nhiên, khi chủ hụi bỏ trốn, chiếm đoạt tài sản, vụ việc có thể chuyển sang trách nhiệm hình sự.

Người chơi hụi có nguy cơ mất trắng?

Trường hợp ở Hóc Môn, nhiều nạn nhân lo lắng: “Liệu có lấy lại được đồng nào không?” Thực tế, có hai kịch bản pháp lý:

Xử lý dân sự:

Nếu chủ hụi mất khả năng thanh toán nhưng vẫn hợp tác giải quyết, các thành viên có thể kiện đòi nợ tại Tòa án. Tòa sẽ buộc chủ hụi hoàn trả theo hợp đồng hụi hoặc theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, khả năng thu hồi phụ thuộc vào tài sản còn lại của chủ hụi.

Xử lý hình sự:

Nếu chứng minh được hành vi gian dối, cố ý chiếm đoạt, cơ quan điều tra có thể khởi tố chủ hụi về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017) hoặc Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175). Khung hình phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc chung thân nếu chiếm đoạt trên 500 triệu đồng.

Tuy nhiên, ngay cả khi xử lý hình sự, việc thu hồi đủ tiền cho các hụi viên vẫn rất khó. Lý do là tài sản đã bị tẩu tán, hoặc giá trị tài sản không đủ bù đắp. Vì vậy, nguy cơ mất trắng là hoàn toàn có thật.

Bài học “đắt giá” cần rút ra

Vụ vỡ hụi Hóc Môn 200 tỷ là lời cảnh tỉnh cực kỳ đắt giá cho tất cả mọi người về sự hấp dẫn nguy hiểm của "lãi suất cao".

• Không nên tin tưởng tuyệt đối vào “chữ tín cá nhân”. Dù quen biết hay họ hàng, việc góp vốn vẫn tiềm ẩn rủi ro.
• Luôn yêu cầu có văn bản thỏa thuận rõ ràng. Theo Nghị định 19/2019/NĐ-CP, hợp đồng hụi có thể lập bằng văn bản, làm căn cứ khởi kiện khi xảy ra tranh chấp.
• Chỉ tham gia hụi khi thực sự cần thiết. Thay vì “đổ tiền” vào hụi để kiếm lời, người dân nên lựa chọn kênh tài chính an toàn hơn như gửi tiết kiệm, vay tín dụng chính thống.
• Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát. Trên thực tế, nhiều dây hụi lên đến hàng trăm tỷ đồng nhưng không hề đăng ký hay báo cáo, dẫn đến khó xử lý khi rủi ro xảy ra.

Kết luận 

Vụ vỡ hụi 200 tỷ ở Hóc Môn là hồi chuông cảnh báo về những “cái bẫy tài chính” núp bóng hình thức huy động vốn truyền thống. Mặc dù pháp luật đã có những quy định chặt chẽ, nhưng sự cảnh giác và tư duy tài chính đúng đắn của mỗi người dân vẫn là "tấm khiên" bảo vệ tốt nhất cho tài sản của chính mình. Đừng để lòng tham che mờ lý trí và đặt tài sản vào tay người khác mà không có sự đảm bảo pháp lý vững chắc. 

Trước khi tham gia bất kỳ dây hụi nào, hãy tìm hiểu kỹ chủ hụi, yêu cầu có hợp đồng bằng văn bản, và cân nhắc rủi ro. Đừng để những giọt mồ hôi tích góp cả đời biến mất chỉ trong một đêm vì niềm tin mù quáng.