TỔNG HỢP NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA LUẬT THUẾ GTGT VỪA SỬA ĐỔI

Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (GTGT). Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa kịp thời hỗ trợ khôi phục sản xuất sau thiên tai mà còn mang đến những điều chỉnh quan trọng, tháo gỡ nhiều vướng mắc kéo dài cho cộng đồng doanh nghiệp. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những thay đổi nổi bật nhất, giúp bạn nắm bắt chính sách mới một cách rõ ràng và dễ áp dụng.

1. Điều chỉnh quan trọng về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế

Luật sửa đổi lần này tập trung làm rõ và mở rộng một số nhóm hàng hóa, dịch vụ, chủ yếu hướng đến hỗ trợ ngành nông nghiệp và phát triển bền vững.

a) Điều chỉnh quy định về sản phẩm nông sản: Khôi phục cơ chế thuận lợi

Theo quy định mới tại khoản 1 Điều 5 Luật Thuế GTGT 2024 (sửa đổi, bổ sung 2025), các doanh nghiệp, hợp tác xã khi mua bán lẫn nhau các sản phẩm nông sản thô, chưa chế biến (như lúa, ngô, rau quả tươi, thủy sản nguyên con đông lạnh...) sẽ không phải tính và kê khai thuế GTGT trên hoạt động bán ra đó. 

Dù không phải nộp thuế đầu ra, doanh nghiệp mua vào các sản phẩm này vẫn được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào đã chi trả cho các chi phí như phân bón, nhiên liệu, dịch vụ canh tác. Điều này giúp giảm đáng kể giá vốn và thủ tục kế toán cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nông sản. 

b) Làm rõ chính sách thuế với phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu

Quy định tại khoản 5 Điều 9 Luật Thuế GTGT 2024 (sửa đổi, bổ sung 2025) đã được sửa đổi để giải quyết tình trạng áp dụng thuế suất không thống nhất trước đây. Theo đó, các mặt hàng như vỏ trấu, bã mía, bã sắn, phụ phẩm thủy sản...khi được thu hồi để bán ra sẽ áp dụng mức thuế suất đặc thù của chính mặt hàng đó, thay vì một mức chung.

Ví dụ: 

Bã sắn - phụ phẩm từ ngành chế biến tinh bột sắn trước đây có thể bị áp thuế suất 10% như một loại “phế liệu”. Nay, nếu được xác định là nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, nó có thể được áp dụng mức thuế suất thấp hơn (5%), tạo điều kiện thúc đẩy tái sử dụng, vừa giảm ô nhiễm vừa tạo thêm giá trị kinh tế.

2. Cải cách thủ tục: Rút ngắn thời gian hoàn thuế GTGT

Một trong những “điểm nghẽn” được doanh nghiệp phản ánh nhiều nhất trong thời gian qua chính là thủ tục hoàn thuế GTGT còn phức tạp và kéo dài. Luật sửa đổi lần này đã có bước tiến quan trọng để tháo gỡ vấn đề này.

Cụ thể, Luật đã bãi bỏ một số quy định về điều kiện hoàn thuế tại điểm c khoản 9 Điều 15 Luật Thuế GTGT cũ. Thay vào đó, việc hoàn thuế sẽ được thực hiện thống nhất theo quy trình, điều kiện tại Luật Quản lý thuế mới nhất (vừa được Quốc hội thông qua). Sự thay đổi này mang lại hai lợi ích chính:

• Rút ngắn đáng kể thời gian hoàn thuế: Cắt giảm các điều kiện không cần thiết giúp hồ sơ hoàn thuế được xử lý nhanh chóng hơn, giảm thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp.
• Phân định rõ trách nhiệm: Luật mới làm rõ trách nhiệm pháp lý riêng rẽ của bên mua và bên bán trong giao dịch, đảm bảo tính chặt chẽ, minh bạch và giảm thiểu rủi ro về sau.

Ví dụ: 

Một công ty xuất khẩu thủy sản có số thuế đầu vào lớn từ việc mua nguyên liệu, máy móc. Với quy định mới, hồ sơ hoàn thuế GTGT của công ty này sẽ được cơ quan thuế xem xét và giải quyết nhanh hơn, giúp công ty có thêm nguồn vốn lưu động để tái đầu tư, mở rộng sản xuất ngay lập tức.

3. Làm rõ các trường hợp áp dụng thuế suất 0%

Thuế suất 0% luôn là chính sách ưu đãi quan trọng để thúc đẩy xuất khẩu. Luật sửa đổi đã hệ thống hóa và làm rõ các trường hợp được áp dụng, đồng thời liệt kê cụ thể những ngoại lệ không được hưởng ưu đãi này.

Bên cạnh các đối tượng truyền thống như hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài, bán vào khu phi thuế quan, Luật bổ sung và nhấn mạnh một số nhóm dịch vụ xuất khẩu đặc thù của nền kinh tế số:

• Sản phẩm nội dung số (Digital Content): Đây là điểm rất mới và thiết thực. Khi một công ty phần mềm tại Việt Nam cung cấp dịch vụ game, ứng dụng, hoặc nền tảng số cho một đối tác nước ngoài và có đầy đủ hồ sơ chứng minh việc tiêu dùng ở nước ngoài, dịch vụ này sẽ được áp dụng thuế suất 0%. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho các doanh nghiệp công nghệ Việt trên thị trường toàn cầu.

Lưu ý quan trọng: Theo khoản 1 Điều 9 Luật Thuế GTGT 2024 (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 4 Luật số 90/2025/QH15) cũng liệt kê rõ ràng các trường hợp KHÔNG được áp dụng thuế suất 0%, dù có yếu tố “xuất khẩu”. Các doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý để tránh sai sót, ví dụ như:

• Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài.
• Dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài.
• Thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu sau đó xuất khẩu (chỉ được hưởng các ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu, không được hưởng thuế suất 0% GTGT).

Sự minh bạch này giúp doanh nghiệp tự đối chiếu, phân loại chính xác hàng hóa, dịch vụ của mình, tránh những tranh chấp hay quyết toán thuế phức tạp về sau.

Kết luận

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT 2024 thể hiện rõ nỗ lực của Nhà nước trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ khó khăn trực tiếp cho doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh cần khôi phục sản xuất sau thiên tai. Trọng tâm của lần sửa đổi này là hỗ trợ ngành nông nghiệp, khuyến khích kinh tế tuần hoàn, và đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế.

Việc nắm bắt kịp thời và chính xác những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật tốt hơn mà còn tối ưu hóa được các nghĩa vụ tài chính, tận dụng cơ hội để phát triển bền vững. Các doanh nghiệp nên chủ động nghiên cứu kỹ hoặc tham vấn ý kiến chuyên gia để có sự chuẩn bị tốt nhất cho kỳ kê khai, quyết toán thuế tiếp theo theo quy định mới.